با تأييدات خداوند متعال و با استعانت از حضرت ولي عصر عجل الله تعالي فرجه الشريف جلسه دفاعیه سرکارخانم فاطمه علی تبار لداری با موضوع "تاثیرات سیاسی اجتماعی زیدیه و امامیه طبرستان در قرن چهارم و پنجم هجری " مورخ 1405/08/20ساعت 08:45 در مرکز آموزشهای غیرحضوری به صورت ويدئو كنفرانس با حضور و مشارکت فعال همه اعضای هیأت محترم داوران برگزار گردید.
چکیده
این پایاننامه به بررسی و تحلیل نظاممند تأثیرات سیاسی و اجتماعی دو جریان زیدیه و امامیه در منطقه طبرستان طی قرون چهارم و پنجم هجری میپردازد؛ دورهای که از منظر شکلگیری حکومتهای محلی شیعی و چگونگی تعامل آنها با قدرت مرکزی در ایران اسلامی، از اهمیت ویژهای برخوردار است. مسئله اصلی پژوهش، تبیین نقش این دو گرایش شیعی در شکلدهی به ساختارهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی طبرستان و بررسی تفاوتها و شباهتهای الگوهای فکری و عملی آنان در عرصه حکومت و جامعه است. بررسی انتقادی پیشینه پژوهش نشان میدهد که با وجود آثار متعدد درباره تاریخ آلبویه، علویان طبرستان و تحولات سیاسی و اجتماعی ایران در قرون میانه، تاکنون پژوهشی مستقل و تطبیقی درباره تأثیر زیدیه و امامیه در طبرستان ارائه نشده و اغلب مطالعات موجود یا رویکردی توصیفی داشتهاند یا تنها به یکی از این دو مذهب پرداختهاند. این پژوهش با تحلیل منابع تاریخی و دستهبندی مطالعات پیشین، ضمن تبیین زمینههای گسترش تشیع در طبرستان، کاستیهای موجود در تحلیل تطبیقی این دو جریان را آشکار میسازد. پژوهش حاضر با بهرهگیری از روش تاریخی ـ تحلیلی و با تکیه بر مفهوم نسبت دین و دولت، شیوه کنش سیاسی و اجتماعی حاکمان شیعی طبرستان را بررسی کرده و تفاوتهای آنان را در تعامل با سایر مذاهب، مشروعیتسازی دینی و نحوه مواجهه با قدرت مرکزی تبیین میکند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که مطالعه تطبیقی زیدیه و امامیه، علاوه بر روشن ساختن ابعاد سیاسی و اجتماعی تشیع در طبرستان، به فهم دقیقتر نسبت دین، جامعه و قدرت در شمال ایران طی قرون چهارم و پنجم هجری کمک کرده و زمینه ارائه تحلیلی عمیقتر از تحولات تاریخی این منطقه را فراهم میسازد.
کلیدواژه ها: زیدیه، طبرستان، امامیه، تشیع، تحولات سیاسی، تحولات اجتماعی، قرون چهارم و پنجم
