پايگاه اطلاع رساني معاونت پژوهش مركز آموزش‌هاي غيرحضوري

چکیده

كشف سلول ¬بنيادي با كاركرد¬هاي خاص خود، موجب تحولي در دانش پزشكي و ظهور مسائل فقهي نوين در اين حوزه شده است. سلول¬های بنیادی با دارا بودن ویژگی خودنوسازی و حتی تولید یک اندام کامل، در درمان انواع بیماری¬ها مانند ام اس، فلجی، اسپاسم¬های عضلانی، انواع سکته¬ها، انواع سرطان¬ها، سوختگی¬ها، آرتروز و نيز پيشگيري از برخي بيماري ها بكار مي¬رود. دانشمندان از نقش سلول¬های بنیادی در جلوگیری از مرگ نیز سخن گفته¬اند. پیشرفت‌های زیست‌فناوری و پزشکی بازساختی، امکان تولید بافت و حتی اعضای بدن انسان و حیوان را از طریق کِشت سلول‌های بنیادی و مهندسی بافت فراهم کرده است. این تحول، در کنار ظرفیت‌های درمانی گسترده برای بیماران نیازمند پیوند، پرسش‌های نوپدید فقهی و اخلاقی درباره منشأ سلول‌ها، حدود تصرف در بدن، کرامت انسانی، اختلاط میان انسان و حیوان و نیز مالکیت و مسئولیت حقوقیِ عضوِ تولیدشده ایجاد می‌کند. پایان‌نامه حاضر با تکیه بر منابع معتبر فقه امامیه (و در موارد لازم تطبیق با دیدگاه‌های اهل‌سنت) به بررسی حکم فقهی تولید اعضا از سلول‌های بنیادی انسانی و حیوانی می‌پردازد و تلاش می‌کند ضوابط شرعیِ حاکم بر این فناوری را استخراج و صورت‌بندی کند. اين نوشتار به روش توصيفي- تحليلي به بررسي ادله قائلين به جواز و عدم جواز در مسئله پرداخته و در نهايت قول به جواز را در صورت توجه به منشأ سلول، نحوه استحصال، هدف استفاده و... و نيز برخي ملاحظات اخلاقي همچون عدالت در دسترسي به فناوري، حفظ حريم خصوصي و رضايت آگاهانه، راجح مي داند.

 

کلید واژه ها: سلول بنیادی، تولید اعضاء انسان، تولید اعضاء حیوان، کشت سلول بنیادی، درمان بیماری