چکیده
نماز بهعنوان مهمترین فریضه عبادی در اسلام، نقشی بنیادین در تربیت فردی و اجتماعی ایفا میکند. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل کاهش رغبت به نماز و ارائه راهکارهای علمی و عملی برای ایجاد و تقویت گرایش به آن، با روش پردازش اطلاعات به شیوه توصیفی ـ تحلیلی و گردآوری به صورت کتابخانهای انجام شده است. پرسش اصلی تحقیق آن است که چه عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی در کاهش گرایش به نماز نقش دارند و چگونه میتوان با بهرهگیری از مبانی تربیت دینی و ظرفیتهای فرهنگی، اعتقادی و اجتماعی، زمینه گرایش پایدار به این فریضه را فراهم ساخت. پژوهش حاضر در سه فصل تنظیم شده است: فصل نخست به کلیات و مفهومشناسی نماز اختصاص دارد. فصل دوم علل فردی، خانوادگی و اجتماعی بیرغبتی به نماز را بررسی میکند. فصل سوم راهکارهای علمی و عملی تقویت گرایش به نماز را تحلیل مینماید. یافتههای تحقیق نشان میدهد که در بُعد علمی، عواملی چون غفلت از یاد خدا، وسوسههای شیطان، عدم پاسخگویی به شبهات اعتقادی، تبلیغات منفی دشمنان، رسانهها و فضای مجازی نقشآفرین هستند. در بُعد عملی، عواملی مانند تنبلی و راحتطلبی، ارتکاب گناه، موسیقی و مال حرام، فقدان جو معنوی در خانواده، ضعف باورهای دینی، تجملگرایی و مشکلات اجتماعی در مسجد، مدرسه و اجتماع تأثیرگذارند. همچنین تحلیل راهکارها نشان میدهد که معرفتبخشی متناسب با نیازهای سنی، تقویت مبانی اعتقادی، شناخت آثار نماز، بهرهگیری از الگوهای معنوی معتبر، ارتقای سواد رسانهای و تولید محتوای همسو با ارزشهای دینی، و توجه به کارکردهای روانشناختی نماز در ایجاد آرامش، میتواند نقش چشمگیری در افزایش رغبت به نماز داشته باشد. بر پایه نتایج کلان پژوهش، رغبت به نماز پدیدهای چندبعدی محسوب میشود و تحقق آن نیازمند رویکردی هماهنگ میان فرد، خانواده و جامعه است.
کلیدواژهها: رغبت به نماز، بیرغبتی به نماز، علل و راهکارها، آیات و روایات
پدیدآورندگان
استاد داور: محمد باقریان خوزانی
استاد راهنما: نرجس سادات محسنی
نویسنده: مریم جبلی نائینی
سطح: سطح3
رشته: تفسیر و علوم قرآن
برگزار کننده: قم
شهر: قم
مدرسه: قم - قم - مرکز آموزشهای غیرحضوری
