کاربرد و جایگاه قاعده تقیه در فقه سیاسی ناظر به تحولات عصری و مصادیق نوظهور

شناسه محتوا : 51792

1405/03/25

تعداد بازدید : 7

نیره شانظری گرگابی

چکیده
کتمان حق همراه با تظاهر به باطل و جلوگیری از ضرر دو رکن اساسی تقیه است. هدف و فلسفه تقیه جلوگیری از هدررفتن خون‌ها می‌باشد که موجبات ذخیره‌سازی نیروهای سازنده و پیروزی بردشمنان را فراهم می‌کند. اولین تقیه به دومین پیامبرخدا و در تاریخ اسلام به عمار نسبت داده شده است. تقیه دو نوع است: الف) تقیه خوفی هنگام ترس و ب) تقیه مداراتی برای وحدت میان مسلمانان استفاده می‌شود.آیات و روایات زیادی مشروعیت تقیه را اثبات می‌کند. سیره مسلمانان و حکم عقل نیز مهرتأییدی بر آن است. قیام در برابر حکومت‌های جائر و عدم همکاری و تأییدشان واجب است؛ اما گاهی شرایط تقیه ایجاب می‌کند که قیامی در برابرشان صورت نگرفته و به صورت ظاهری مورد تأیید باشند و با قبول مسئولیت‌هایی ازجانب‌شان با آنان همکاری صورت بگیرد.قاعده تقیه در سیاست‌های داخلی چون عرصه قانون گذاری، فرهنگی، اقتصادی و نظارتی تأثیرات به سزایی دارد. مثلاً به خاطرعمل به تقیه شاهد انعطاف حکومت در برابر برخی از منکرات هستیم. در سیاست‌های خارجی مسئله جهاد و دفاع متأثر از قاعده تقیه بوده است. اسرار نظامی کشور با این اصل حفظ شده و شیعیان برای جهانی کردن مذهب تشیع با تکیه بر این اصل از موجودیت اسلام دفاع کرده‌اند.حکومت اسلامی با تکیه بر اصل تقیه می‌تواند به صورت مسالمت‌آمیر با دول غیراسلامی رابطه برقرار کرده و حضور فعالی در مجامع بین المللی داشته باشد. تربیت جاسوسانی که با درک شرایط تقیه اطلاعات مهمی از جبهه دشمن به دست آورند، وظیفه کشور اسلامی می‌باشد. مادامی که تعهدات بین المللی با دول غیراسلامی صحیح منعقد شده باشد، با تکیه بر اصل تقیه نمی‌توان آن را بر هم زد. اگر کشور غیراسلامی تعهدات را نقض کرد، به حکم عقل این قراردادها باطل است. از طرف دیگر، حکومت اسلامی به دلیل حفظ امنیت داخلی  می‌تواند با بهره‌گیری از تقیه در جنگ‌های نیابتی به جبهه مقاومت کمک کند.

کایدواژه ها: قاعده تقیه، فقه سیاسی، تحولات عصری، مصادیق نوظهور، وحدت، خوف

 پدیدآورندگان

    استاد داور: رضا محققیان
    استاد راهنما: رقیه جاویدی
    نویسنده: نیره شانظری گرگابی
    سطح: سطح3
    رشته: فقه و اصول
    برگزار کننده: قم
    شهر: قم
    مدرسه: قم - قم - مرکز آموزش‌های غیرحضوری