پايگاه اطلاع رساني معاونت پژوهش مركز آموزش‌هاي غيرحضوري

چکیده
یهودیان یکی از جوامعی هستند که در منطقه همدان سابقۀ زیست طولانی دارند زیرا همدان از دیرباز پذیرای اقوام و پیروان اقوام مختلف از جمله یهودیان بوده است. آنها از سال 586 پیش از میلاد به بعد یعنی پس از تسخیر بیت المقدس به دست بخت النصر وارد شهر همدان شدند و از آن زمان به بعد در این شهر زندگی کردند. سابقه تاریخی و موقعیت جغرافیایی اقتصادی همدان باعث گسترش فعالیت های اقتصادی و تجاری یهودیان در دوره پهلوی دوم شد. آنان گرچه هیچ‌گاه نتوانستند به عنوان شهروند از مزایای برابر اجتماعی بهره‌مند شوند، اما در مقایسه با دیگر یهودیان ایران به پیشرفت‌های قابل ملاحظه‌ای در روابط اجتماعی دست یافتند. یهودیان همدان تا پیش از آغاز حکومت قاجار از اقشار پایین جامعه به شمار می آمدند ولی با روی کار آمدن حکومت پهلوی به پیشرفت های مهمی دست پیدا کردند. با دقت و تأمل بر تاریخچه پرحادثه این اقلیت دینی، می‌توان دریافت که یهودیان بیش از تفاوت‌های اعتقادی و آیینی که با پیروان دیگر مذاهب داشتند، به واسطه ساختار مستحکم و منحصر به فرد درونی، هویتی مستقل و متمایز از دیگر جوامع را شکل داده‌اندـ بازشناخته مي‌شوند. ضرورت مساله این است که امروزه بخشی از اطلاعات مربوط به زندگی یهودیان همدان از طریق مصاحبه با افرادی که با یهودیان در ارتباط بودند، قابل دریافت است و در صورت انجام نشدن طرح ممکن است افراد صاحب خاطره از دنیا رفته و عملا داده های مربوط به تاریخ اجتماعی یهودیان همدان از بین برود و بخشی از تاریخ اجتماعی این گروه در همدان که تاثیر مهمی در روند فعالیتهای یهود در سراسر ایران داشته است، به دست فراموشی سپرده می¬شود. از همین رو مسأله اصلی این پژوهش این است که زیست اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی یهودیان همدان در عصر پهلوی دوم چگونه بوده است. در همین زمینه می‌توان بیان داشت که بعد از مشروطه و با آغاز حکومت پهلوی، به دلیل ایجاد فضای همکاری دولت با یهودیان، وضعیت اجتماعی یهودیان از نظر شغلی، فرهنگی، اقتصادی ارتقا یافت. کلیمیان با کمک نهادهای بین‌المللی هوادار یهودیها و کشورهای قدرتمند اروپایی، حکومت پهلوی را ترغیب کردند تا فرصتهای بیشتری در جهت بهبود حیات اجتماعی و اقتصادی شان در زمینه های مختلف واگذارد. لازم به ذکر است که روش تحقیق در این پژوهش به صورت کتابخانه‌ای و تحقیقات میدانی به صورت مصاحبه بوده است.

کلیدواژها: یهودیان همدان، پهلوی دوم، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، صهیونیسم

 پدیدآورندگان

    استاد داور: یدالله حاجی زاده
    استاد راهنما: احمد فلاح زاده
    نویسنده: فهیمه عسگری مروت
    سطح: سطح3
    رشته: تاریخ اسلام
    برگزار کننده: قم
    شهر: قم
    مدرسه: قم - قم - مرکز آموزش‌های غیرحضوری