چکیده
هدف این مقاله بررسی شاخصههای اخلاقی «مسلمان تراز اسلامی» با تکیه بر دعای مکارمالاخلاق امام سجاد(علیه السلام) در صحیفه سجادیه است. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش محوری است که براساس مضامین بلند این دعا، ویژگیها و معیارهای اخلاقی یک مسلمان نمونه چه مواردی است و چگونه میتوان آنها را در جامعه امروز بازخوانی و عملیاتی کرد. روش تحقیق بهکاررفته دراین مقاله، توصیفی ـ تحلیلی است که با رویکرد کتابخانهای و تحلیل محتوای متنی، مضامین اخلاقی دعای مکارمالاخلاق استخراج و در پرتو مبانی اخلاق اسلامی دستهبندی گردیده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که مسلمان تراز اسلامی در نگاه امام سجاد(علیه السلام) انسانی است برخوردار از فضایل فردی همچون تواضع، صبر، حلم، قناعت و اخلاص، و در عین حال متعهد به مسئولیتهای اجتماعی مانند انصاف، ایثار، حسن معاشرت و پرهیز از ظلم. همچنین ساختار دعای مکارمالاخلاق نشان میدهد که تعالی اخلاقی نه صرفاً یک خواسته فردی، بلکه مسیری برای تحقق جامعهای متعادل و الهی است. نتیجهگیری این تحقیق بیان میدارد که دعای مکارمالاخلاق الگویی جامع برای بازسازی اخلاق فردی و اجتماعی مسلمانان در عصر حاضر فراهم میسازد و میتواند به عنوان راهنمایی اصیل و بومی در مطالعات اخلاق اسلامی و نیز در تربیت دینی و اجتماعی امت اسلامی مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژهها: اخلاق اسلامی، دعای مکارمالاخلاق، صحیفه سجادیه، مسلمان تراز، فضایل فردی، مسئولیتهای اجتماعی
