پايگاه اطلاع رساني معاونت پژوهش مركز آموزش‌هاي غيرحضوري

چکیده
از آنجایی که دخالت مستقیم در باروری برای دولت ها، سازمانهای بهداشتی و دست اندرکاران مسائل جمعیت برای کنترل رشد جمعیت متناسب با منابع و امکانات آن جامعه امکان پذیر نیست، شناخت علمی سازوکارهای مؤثر بر باروری برای کنترل غیرمستقیم نرخ باروری و رشد جمعیت بسیار حائز اهمیت است.
در این مقاله به شناسایی عوامل مؤثر بر کاهش نرخ باروری در ایران در دوره زمانی 1365-1390 از دیدگاه علم اقتصاد پرداخته شده است و با وارد کردن کمیت و کیفیت فرزندان در تئوری اقتصادی رفتار مصرفکننده، دلایل کاهش نرخ باروری بررسی شده است. نتایج تحقیق، افزایش در هزینه های زندگی و همچنین افزایش درهزینه فرصت والدین برای بزرگ کردن فرزندان را نشان میدهد. این در حالی است که هرچند افزایش در بودجه خانوار هم در دوره زمانی تحقیق رخ داده است اما متوسط افزایش سالانه بودجه خانوار بسیار کمتر از متوسط افزایش در هزینه های سرانه خانوار و هزینه فرصت والدین برای بزرگ کردن و تربیت فرزندان است. این امر موجب شده است خانواده ها برای حفظ تعادل بودجه از تعداد فرزندان خود بکاهند. یکی از محوری ترین مباحث قرآنی، بحث ابتلاء و امتحان در قرآن است که اطلاع و آگاهی از معنا و فلسفه آن و راه های برون رفت از آن، تاثیر غیر قابل انکاری در سعادت بشر دارد. این نوشتار پس از مفهوم شناسی واژه های، ابتلاء، فتنه و امتحان، به این نکته می پردازد که فلسفه آزمایش الهی به تکامل رسیدن انسان، رحمت الهی و برگشت انسان به سوی خداست و راهکارهای برون رفت موفقیت آمیز از آزمایش، صبر، تقوا، تسلیم در برابر خدا و ... می باشد.
انسان می تواند در برابر انواع امتحان ها دو نوع عکس العمل داشته باشد هم میتواند نسبت به آن کفران باشد و هم میتواند سپاسگذار. و هم چنین در یک آزمایش هم باید مجهولی باشد و تناسبی بین نوع بلا و آزمایش شونده وجود داشته باشد. امتحان و آزمایش در آیات متعددی از آن سخن به میان آمده است و از زوایای مختلفی به آن نگریسته شده است، که برای زندگی ضروری است و بدون آزمایش، جامعه و افراد پیشرفت و تکامل نخواهند یافت. به همین دلیل هیچ کسی از آزمایش الهی مستثنی نیست، حتی مقرب ترین افراد نزد خداوند آزمایش سخت تری برخوردارند. قرآن به خاطر این سنت همگانی و عمومی، راهکار برون رفت پیروزمندانه ای را ذکر نموده که عبارت است از صبر و تسلیم و خویشتن داری...

کلید واژه: نرخ باروری، هزینه سرانه خانوار، بودجه خانوار، رشد جمعیت