چکیده
پیشرفت روشهای نوین تولیدمثل، بهویژه شبیه سازی انسانی، پرسشهای فقهی پیچیدهای را در حوزه نصب و ارث کودکان متولدشده از این فناوریها پدید آورده است. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و با استناد به آرای فقهای امامیه همچون آیات عظام مکارم شیرازی، سیستانی، وحید خراسانی، خامنه ای، امام خمینی (رحمت الله علیه) و دیگران، به بررسی چگونگی انتساب و حقوق ارث کودکان متولد شده از شبیه سازی میپردازد. یافتههای تحقیق نشان میدهد که در شبیهسازی و تنها از یک فرد که صاحب سلول جسمی است، استفاده میشود. به دلیل فقدان رابطه زناشویی مشروع و عناصر سنتی نصب مانند عقد نکاح و علقه زوجیت، طبق دیدگاه مشهور فقها، هیچ یک از طرفین صاحب سلول، صاحب رحم جایگزین به عنوان والد شرعی کودک محسوب نمیشوند. در نتیجه، نصب کودک نامشروع و مجهول النسب تلقی شده و نسب وی به هیچکس برقرار نمیگردد. این وضعیت به طور مستقیم بر حقوق ارث تأثیر میگذارد؛ زیرا ارث در فقه امامیه مبتنی بر سببیت نَسَبی یا سببی است. با عدم اثبات شدن نصب، رابطه ارث بین کودک شبیه سازیشده و افراد درگیر نیز منتفی میشود و هیچ یک از دیگری ارث نمیبرد. این تحقیق در نهایت به این نتیجه میرسد که با توجه به مبنای مشهور، کودک شبیه سازیشده از دیدگاه فقه امامیه فاقد والد شرعی و در نتیجه محروم از ارث بری از طریق نسب است و راه حلهای جایگزین مانند وصیت واجب یا تملیک از طریق هبه برای تأمین حقوق مالی وی ضروری به نظر میرسد.
کلید واژگان:ارث، روشهای نوین تولید مثل، شبیه سازی، فتاوای مراجع تقلید، فقه امامیه.
پدیدآورندگان
استاد داور: رضا محققیان
استاد راهنما: سیدمحمدرضا موسوی
نویسنده: فاطمه شکوهیان
سطح: سطح3
رشته: فقه و اصول
برگزار کننده: قم
شهر: قم
مدرسه: قم - قم - مرکز آموزشهای غیرحضوری
